Nowe zasady kontroli w firmie

W dniu 7 marca 2009 r. weszły w życie nowe przepisy dotyczące zasad przeprowadzania kontroli podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Omawiana nowelizacja wprowadza regulacje bardzo korzystne dla przedsiębiorców. Do najistotniejszych zmian w tym zakresie należą:

  1. Skrócenie czasu kontroli

    Dopuszczalny czas prowadzenia kontroli w jednym roku kalendarzowym uległ zdecydowanemu skróceniu. W zależności od wielkości firmy nie może on obecnie przekroczyć:
    - 12 dni roboczych – u mikroprzedsiębiorców,
    - 18 dni roboczych – u małych przedsiębiorców,
    - 24 dni roboczych – u średnich przedsiębiorców oraz
    - 48 dni roboczych – u pozostałych przedsiębiorców.
    Poprzednio okres ten wynosił odpowiednio 4 tygodnie w roku kalendarzowym dla trzech pierwszych z w/w grup oraz 8 tygodni dla czwartej grupy.

  2. Ograniczenia dotyczące przedłużania czasu kontroli

    Planowany czas kontroli u danego przedsiębiorcy może zostać przedłużony tylko z przyczyn niezależnych od przeprowadzających ją inspektorów. W takiej sytuacji niezbędne jest sporządzenie pisemnego uzasadnienia, doręczenie go przedsiębiorcy oraz odnotowanie całego zdarzenia w książce kontroli – i to jeszcze przed podjęciem jakichkolwiek dalszych czynności. Należy podkreślić, że niezależnie od faktu przedłużenia, kontrola taka nie może przekroczyć wskazanego wyżej limitu ustawowego przewidywanego w danym roku.

    Kontrola może trwać dłużej jedynie w wyjątkowych przypadkach:
    - w sytuacji przedłużenia ze względu na ujawnienie zaniżenia zobowiązania podatkowego lub zawyżenia straty do wysokości przekraczającej równowartość 10 % zadeklarowanego zobowiązania podatkowego lub straty,
    - w razie niezłożenia deklaracji, pomimo istnienia ustawowego obowiązku w tym przedmiocie. W takim przypadku inspektorzy mają obowiązek zawiadomić kontrolowany podmiot o zgromadzonym materiale dowodowym będącym podstawą dla przedłużenia kontroli. Sama kontrola nie może natomiast przekroczyć (łącznie) okresu równego dwukrotności wskazanych powyżej limitów. Ponadto należy zauważyć, że kontrola może zostać przerwana na czas niezbędny do przeprowadzenia badań próbki produktu lub próbki kontrolnej. Podjęcie takich czynności wymaga pisemnego zawiadomienia przedsiębiorcy. Czas przerwy nie jest wliczany do rocznych limitów czasu kontroli
    – ale tylko pod warunkiem, że kontrolowany przedsiębiorca miał wówczas możliwość wykonywania działalności gospodarczej oraz miał nieograniczony dostęp do prowadzonej przez siebie dokumentacji i posiadanych rzeczy (oczywiście z wyjątkiem zabezpieczonej próbki). Jednocześnie na uwagę zasługuje fakt, iż znowelizowane przepisy umożliwiają przeprowadzenie w jednym roku kalendarzowym drugiej kontroli o tym samym zakresie przedmiotowym. Podjęcie czynności kontrolnych jest dopuszczalne tylko w sytuacji, gdy wyniki poprzedniej kontroli wykazały rażące naruszenie przepisów prawa przez przedsiębiorcę. Co prawda czas trwania takiej powtórnej kontroli nie może przekraczać 7 dni, nie wlicza się go jednak do rocznych limitów kontroli określonych dla poszczególnych kategorii przedsiębiorców.

    Po zakończeniu kontroli sporządza się protokół z jej przebiegu i wyników. Czynność doręczenia przedsiębiorcy protokołu kontroli nie wymaga jednak ponownego jej wszczęcia, a dzień doręczenia protokołu przedsiębiorcy nie jest wliczany do czasu jej trwania.

  3. Zmiany w zakresie procedury przeprowadzania kontroli

    Omawiana nowelizacja wprowadza również istotne zmiany w zakresie samego procesu przeprowadzania kontroli. Po pierwsze, przystąpienie do kontroli będzie wymagało pisemnego zawiadomienia, w którym zostanie określony jej zakres. Pozwoli to przedsiębiorcom na zgromadzenie odpowiednich dokumentów, zaplanowanie pracy w firmie oraz zorganizowanie miejsca pracy dla kontrolującego urzędnika, co będzie niewątpliwie służyło usprawnieniu czynności kontrolnych. Należy podkreślić, że inspektorzy nie będą mogli przystąpić do działania przed upływem 7 dni od daty odebrania przez przedsiębiorcę przedmiotowego zawiadomienia. Przeprowadzenie kontroli w terminie wcześniejszym będzie możliwe jedynie na wyraźny wniosek kontrolowanego. Poza tym inspektorzy będą zobowiązani do podjęcia czynności kontrolnych przed upływem 30 dni od daty doręczenia zawiadomienia. W sytuacji, gdy tego nie uczynią, niezbędne będzie ponowne zawiadomienie o zamiarze dokonania kontroli. Po drugie, inspektor będzie mógł przystąpić do kontroli jedynie po okazaniu ważnej legitymacji upoważniającej do dokonania czynności kontrolnych oraz doręczeniu upoważnienia do jej przeprowadzenia. Upoważnienia takie powinno zawierać m.in. wskazanie podstawy prawnej, określenie zakresu przedmiotowego kontroli oraz daty jej rozpoczęcia i przewidywanego czasu zakończenia. Za samym okazaniem legitymacji czynności kontrolne będą mogły być przeprowadzone jedynie wyjątkowo (przede wszystkim w sytuacjach, gdy będzie to niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego albo zabezpieczenia dowodów jego popełnienia, czy też gdy będzie to uzasadnione zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska). Po trzecie, czynności inspektorów będą musiały być przeprowadzane w godzinach pracy przyjętych u danego przedsiębiorcy. Równocześnie nie będą mogły jednak zakłócać jego funkcjonowania. Po czwarte, kontrola będzie musiała się odbywać w siedzibie kontrolowanego lub w miejscu wykonywania przez niego działalności gospodarczej, chyba że przedsiębiorca wyrazi zgodę na przeprowadzenie jej w siedzibie organu kontroli. Po piąte, czynności kontrolne będą mogły zostać podjęte jedynie w obecności przedsiębiorcy lub upoważnionej przez niego osoby. Po szóste, jedna firma będzie mogła być kontrolowana równolegle przez dwie instytucje tylko w wyjątkowych przypadkach.

  4. Prawo wniesienia sprzeciwu

    W sytuacji gdy organy kontroli podejmą czynności z naruszeniem omawianych przepisów, przedsiębiorcy będzie służyło prawo do wniesienia sprzeciwu według poniższego schematu:1

    W nawiązaniu do przedmiotowego schematu należy podkreślić, że nierozpatrzenie przez właściwy organ sprzeciwu wniesionego przez przedsiębiorcę w terminie 3 dni roboczych jest równoznaczne w skutkach z wydaniem przezeń postanowienia o odstąpieniu od czynności kontrolnych. Natomiast nierozpoznanie w ciągu 7 dni zażalenia wywołuje takie same konsekwencje jak wydanie orzeczenia uznającego słuszność wniesionego środka odwoławczego.

  5. Sankcje w przypadku przeprowadzenia kontroli wbrew przepisom ustawy

    Ustawodawca wprowadził także zmiany w zakresie sankcji w przypadku nieprawidłowo przeprowadzonej kontroli. Za najistotniejszy należy uznać zakaz wykorzystywania przeciwko przedsiębiorcy materiałów uzyskanych w wyniku kontroli przeprowadzonej z naruszeniem omawianych przepisów. W takiej sytuacji, podobnie jak w przypadku poniesienia szkody w wyniku czynności kontrolnych, przedsiębiorca będzie mógł uzyskać odszkodowanie na zasadach ogólnych określonych w Kodeksie cywilnym (przede wszystkim na podstawie art. 417 i n. KC).

 

Aleksandra Budniak

Prawnik

DAUERMAN Kancelaria Prawa Gospodarczego i Sportowego


1 źródło: http://kadry.wp.pl/aktualnoci/zmianywprawie/inspektor-nie-zaskoczy-przedsiebiorcy-z-nienacka--zasady-kontroli-w--beda-ucywilizowane-,s,34,c,197,a,4959.html

Powyższa publikacja ma charakter archiwalny, stan prawny od czasu wydania publikacji mógł się zmienić.
Po aktualne informacje z zakresu prawa zapraszamy na naszego bloga oraz facebooka.

lobbing dla sportuprawosportowedsmmediacje w sporcie
Przypnij

Porada prawna online - bez wychodzenia z domu!

Wypełnij i wyślij formularz a przygotujemy dla Ciebie profesjonalną opinię prawną.

Dodaj załączniki
Zapytaj prawnika