Zmiana wysokości kapitału zakładowego w spółkach kapitałowych

Z dniem 8 stycznia 2009 r. weszła w życie nowelizacja Kodeksu spółek handlowych (KSH). Jedną z najważniejszych zmian wprowadzonych w jej wyniku jest zmniejszenie kapitału zakładowego w spółkach kapitałowych, czyli w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.) i spółce akcyjnej (S.A.). Przed nowelizacją minimalna wysokość kapitału założycielskiego dla sp. z o. o. wynosiła 50 000 zł, a dla S.A. 500 000 zł. Obecnie wynoszą one odpowiednio 5 000 zł i 100 000 zł.

Omawiane zmiany wywołały falę krytyki - przede wszystkim z uwagi na fakt, iż utrzymanie minimalnego poziomu kapitału zakładowego stanowiło dotąd niezbędne minimum mające gwarantować zabezpieczenie interesów wierzycieli takiej spółki. W wyniku wprowadzonych zmian minimum to zostało jeszcze bardziej zminimalizowane (w przypadku sp. z o.o. do kwoty wręcz symbolicznej). W związku z tym można zaryzykować stwierdzenie, że kapitał założycielski przestał w zasadzie pełnić funkcję gwarancyjną. Zdaniem krytyków najgorszy jest jednak fakt, iż wraz z obniżeniem tego kapitału do znowelizowanego KSH nie wprowadzono żadnych innych środków prawnych, które mogłyby chronić wierzycieli spółek.

Zasadniczym celem rządowego projektu, w wyniku którego wprowadzono powyższe zmiany, było ułatwienie przedsiębiorcom prowadzenia działalności gospodarczej – w szczególności w formie spółek kapitałowych. Wydaje się, że cel został osiągnięty. Oczywistym bowiem jest, iż ustalenie kapitału założycielskiego na dotychczasowym poziomie stwarzało istotną barierę dla małych i średnich przedsiębiorców. W związku z tym samo pojęcie spółki kapitałowej stało się swoistym synonimem (dość) dużego przedsięwzięcia o charakterze gospodarczym. Niewątpliwie zupełnie inaczej będzie po wprowadzeniu omawianych zmian, gdyż znowelizowany art. 154 § 1 KSH zezwala na założenie spółki kapitałowej (a konkretnie sp. z o.o.) już przy symbolicznej kwocie kapitału zakładowego w wysokości zaledwie 5 000 zł. Poza tym zmiany w wysokości minimalnego kapitału zakładowego mają istotne znaczenie nie tylko dla nowo zakładanych podmiotów gospodarczych, ale również dla spółek już istniejących. Znowelizowany KSH nie zawiera wprawdzie przepisów, które zezwalałyby na obniżenie kapitału zakładowego spółek kapitałowych, które funkcjonowały w obrocie gospodarczym jeszcze przed wprowadzeniem omawianych zmian, ale również tego nie zabrania. Wydaje się więc, że brak jest jakichkolwiek przeciwwskazań do podjęcia takich działań – skoro sama ustawa ich wyraźnie nie zakazuje. Z całą pewnością jednak to dopiero praktyka i orzecznictwo ostatecznie rozstrzygną, czy będzie to faktycznie możliwe.

W świetle wprowadzonych zmian szczególnie zachęcająca, dla małych i średnich przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki osobowej, stała się możliwość przekształcenia w spółkę kapitałową. Ma to znaczenie zwłaszcza w kontekście odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Należy bowiem podkreślić, że wspólnicy spółki osobowej ponoszą co prawda odpowiedzialność subsydiarną za jej zobowiązania (tzn. egzekucja z ich majątku jest możliwa dopiero wówczas, gdy egzekucja z majątku samej spółki okaże się bezskuteczna), nie mniej jednak odpowiadają oni za jej zobowiązania całym swoim majątkiem (w tym również majątkiem prywatnym). Inaczej jest przy spółkach kapitałowych, w których odpowiedzialność wspólników ogranicza się do wysokości kapitału zakładowego (a dla konkretnego wspólnika do wysokości wniesionego przez niego wkładu). Należy zatem spodziewać się, iż omawiana nowelizacja skłoni znaczną część przedsiębiorców do tworzenia spółek kapitałowych (w tym przede wszystkim w formie sp. z o.o.), pomimo tego, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami KSH prowadzenie działalności gospodarczej w takiej właśnie formie wymaga spełnienia licznych istotnych obowiązków formalnych.

Tomasz Dauerman

Radca prawny

DAUERMAN Kancelaria Prawa Gospodarczego i Sportowego

Powyższa publikacja ma charakter archiwalny, stan prawny od czasu wydania publikacji mógł się zmienić.
Po aktualne informacje z zakresu prawa zapraszamy na naszego bloga oraz facebooka.

lobbing dla sportuprawosportowedsmmediacje w sporcie
Przypnij

Porada prawna online - bez wychodzenia z domu!

Wypełnij i wyślij formularz a przygotujemy dla Ciebie profesjonalną opinię prawną.

Dodaj załączniki
Zapytaj prawnika