Jak sporządzić testament?

Sporządzenie testamentu wymaga od testora posiadania pełnej zdolności do czynności prawnych, jest to jeden z podstawowych ale zarazem najistotniejszy z warunków jakie ustawodawca stawia przed osobą chcącą sporządzić testament.

Testamenty zwykłe a szczególne.

Testamenty w doktrynie prawa dzielone są na tzw. testamenty zwykłe a także testamenty szczególne.

Do testamentów zwykłych zaliczamy m.in. testament własnoręczny tzw. holograficzny, w skrócie jest to testament napisany w całości pismem ręcznym i opatrzony datą oraz własnoręcznym podpisem jego autora. Uregulowanie dotyczące tego rodzaju testamentu znajduje się w art. 949 Kodeksu Cywilnego. Taki testament jest czynnością prawną formalna, dla której ustawodawca określił, przepisem bezwzględnie obowiązującym, formę szczególną, zastrzeżoną pod rygorem nieważności (ad solemnitatem). Dla zachowania ważności testamentu holograficznego, legislator narzuca zachowanie wszystkich wspomnianych wcześniej trzech elementów, z wyjątkami zawartymi w art. 949 § 2. Dodatkowo nieważność testamentu zachodzi gdy zostanie on dotknięty wadami oświadczeń woli np. zostanie spisany w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, powstanie pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści lub zostanie sporządzony pod wpływem groźby. Wbrew pozorom to właśnie ta podstawowa forma sporządzania testamentu stwarza najwięcej wątpliwości i problemów.

Kolejnym rodzajem testamentów zaliczanego do testamentów zwykłych jest testament notarialny, jak sama nazwa wskazuje, jest to dokument sporządzony przez notariusza w formie aktu notarialnego.

Do katalogu zwykłych testamentów zalicza się również tzw. testament allograficzny. Uregulowanie zawarte w art. 951 Kodeksu Cywilnego. Dokument taki powstaje poprzez ustne oświadczenie ostatniej woli wyrażone w obecności co najmniej dwóch świadków wobec wójta, burmistrza, prezydenta miasta, starosty, marszałka województwa, sekretarza powiatu albo gminy lub kierownika urzędu stanu cywilnego. Wspomniane oświadczenie woli spisuje się w protokole z podaniem daty jego sporządzenia. Protokół taki odczytuje się spadkodawcy w obecności świadków. Dodatkowo musi on zostać podpisany przez spadkodawcę, osobę wobec której zostało złożone oświadczenie woli a także świadków. Jeśli spadkodawca nie może podpisać protokołu, prawo nakłada obowiązek zaznaczenia w protokole zaistniałej sytuacji oraz podanie przyczyny braku podpisu. Testamentu takiego nie mogą sporządzić osoby głuche lub nieme. Jeśli protokół testamentu sporządzonego w taki sposób nie spełnia wszystkich kodeksowych wymogów uznaje się że testament jest nieważny.

Do testamentów szczególnych zaliczamy z kolei, testament ustny, stosowany w przypadku kiedy istnieje obawa rychłej śmierci spadkodawcy. Skuteczność wspomnianego testamentu uzależniona jest od oświadczenia ostatniej woli w obecności co najmniej trzech świadków. Oświadczenie takie musi zostać spisane w ciągu roku oraz musi zostać podpisane przez spadkodawce a także dwóch lub wszystkich świadków. Gdyby spisanie wspomnianego testamentu okazało się niemożliwe w ciągu sześciu miesięcy od śmierci spadkodawcy jego ostatnia wola będzie musiała być potwierdzona przed sądem przez trzech, względnie dwóch świadków.

Kolejnym szczególnym rodzajem testamentu jest tzw testament podróżny, spisywany podczas podróży na polskim statku morskim lub powietrznym. Tego typu oświadczenie woli składane jest przed kapitanem tego statku. Testament wojskowy to kolejny rodzaj szczególnych testamentów. Ustawodawca przewiduje że w tym przypadku wolę spadkodawcy spisuje dowódca podając datę jego spisania, następnie testament ten zostaje podpisany przez osoby uczestniczące w jego sporządzeniu.

Świadkowie.

Przy omówieniu rodzajów testamentów nie można zapominać o przepisach dotyczących świadków wspomnianej czynności. Ustawodawca wyłącza możliwość bycia świadkiem dla

  • osób nie posiadających pełnej zdolności do czynności prawnych
  • niewidomych, głuchych lub niemych
  • osób, które nie mogą czytać i pisać
  • osób, które nie władają językiem w którym spadkodawca sporządził testamentowe
  • skazanych prawomocnym wyrokiem za składanie fałszywych zeznań

Co istotne świadkiem nie może być również osoba dla której przewidziano w testamencie jakąkolwiek korzyść. Świadkiem nie może być również małżonek tej osoby, jej krewni lub powinowaci pierwszego i drugiego stopnia oraz osoby pozostające z nią w stosunku przysposobienia.

Powyższa publikacja ma charakter archiwalny, stan prawny od czasu wydania publikacji mógł się zmienić.
Po aktualne informacje z zakresu prawa zapraszamy na naszego bloga oraz facebooka.

lobbing dla sportuprawosportowedsmmediacje w sporcie
Przypnij

Porada prawna online - bez wychodzenia z domu!

Wypełnij i wyślij formularz a przygotujemy dla Ciebie profesjonalną opinię prawną.

Dodaj załączniki
Zapytaj prawnika