Ustawa o spadkach i darowiznach

Dz.U. 1983 Nr 45 poz. 207

 

USTAWA

z dnia 28 lipca 1983 r.

o podatku od spadków i darowizn

 

Rozdział 1

Przedmiot opodatkowania

Art. 1.

1. Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie

przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

1) dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego,

polecenia testamentowego;

2) darowizny, polecenia darczyńcy;

3) zasiedzenia;

4) nieodpłatnego zniesienia współwłasności;

5) zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez

spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;

6) nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

2. Podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na

podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek

uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego

otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek

jego śmierci.

Art. 2.

Nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych

za granicą podlega podatkowi, jeżeli w chwili otwarcia spadku lub zawarcia

umowy darowizny nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego

pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 3.

Podatkowi nie podlega:

1) nabycie własności rzeczy ruchomych znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej lub praw majątkowych podlegających wykonaniu na

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli w dniu nabycia ani nabywca,

ani też spadkodawca lub darczyńca nie byli obywatelami polskimi i nie mieli miejsca stałego pobytu lub siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2) nabycie w drodze spadku, zapisu windykacyjnego lub darowizny praw autorskich

i praw pokrewnych, praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych

i wzorów zdobniczych oraz wierzytelności wynikających z nabycia

tych praw;

3) (uchylony);

4) nabycie w drodze dziedziczenia środków z pracowniczego programu emerytalnego;

5) nabycie w drodze spadku środków zgromadzonych na rachunku zmarłego

członka otwartego funduszu emerytalnego;

6) nabycie w drodze spadku środków zgromadzonych na indywidualnym koncie

emerytalnym oraz na indywidualnym koncie zabezpieczenia emerytalnego;

7) nabycie w drodze spadku kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie,

o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie

ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn.

zm.1)).

Art. 4.

1. Zwalnia się od podatku:

1) nabycie własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości lub

jej części wraz z częściami składowymi, z wyjątkiem:

a) budynków mieszkalnych,

b) budynków zajętych na cele specjalistycznego chowu i wylęgu drobiu

lub specjalistycznej hodowli zwierząt wraz z urządzeniami i ze stadem

hodowlanym,

c) urządzeń do prowadzenia upraw specjalnych, jak: szklarnie, inspekty,

pieczarkarnie, chłodnie, przechowalnie owoców

– pod warunkiem, że w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w chwili

nabycia ta nieruchomość stanowi gospodarstwo rolne lub jego część albo

wejdzie w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością nabywcy i to

gospodarstwo rolne będzie prowadzone przez nabywcę przez okres co

najmniej 5 lat od dnia nabycia;

2) (uchylony);

3) nabycie praw do wkładów w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub w spółdzielni

kółek rolniczych;

4) (uchylony);

5) nabycie w drodze darowizny pieniędzy lub innych rzeczy przez osobę zaliczoną

do I grupy podatkowej w wysokości nieprzekraczającej 9 637 zł od

jednego darczyńcy, a od wielu darczyńców łącznie nie więcej niż 19 274 zł

1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2009 r. Nr 218, poz.

1690, z 2010 r. Nr 105, poz. 668, Nr 182, poz. 1228, Nr 225, poz. 1474, Nr 254, poz. 1700 i Nr 257,

poz. 1725 oraz z 2011 r. Nr 45, poz. 235 i Nr 75, poz. 398.

©Kancelaria Sejmu s. 3/16

2012-01-13

w okresie 5 lat od daty pierwszej darowizny, jeżeli pieniądze te lub rzeczy

obdarowany przeznaczy w okresie 12 miesięcy od dnia ich otrzymania na

wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni, budowę domu jednorodzinnego,

nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość

albo spłatę zabezpieczonego hipoteką kredytu mieszkaniowego wraz z

odsetkami;

5a) nabycie w drodze dziedziczenia praw do wkładu mieszkaniowego w spółdzielni

mieszkaniowej przez osobę zaliczoną do I lub II grupy podatkowej,

jeżeli spełnia warunki określone w art. 16 ust. 2 pkt 2–5 oraz spółdzielcze

prawo do tego lokalu będzie przysługiwało nabywcy wkładu przez okres co

najmniej 5 lat od dnia jego ustanowienia; warunek ten uważa się za zachowany

także w przypadku przeniesienia przez spółdzielnię własności tego lokalu

na nabywcę;

6) nabycie w drodze darowizny praw do rachunku oszczędnościowo kredytowego

przez osobę pozostającą faktycznie we wspólnym pożyciu

małżeńskim z posiadaczem rachunku oszczędnościowo-kredytowego w kasie

mieszkaniowej, pod warunkiem przeznaczenia środków zgromadzonych

na tym rachunku na cele mieszkaniowe;

7) (uchylony);

8) nabycie własności fizycznie wydzielonych części nieruchomości w drodze

zasiedzenia przez osoby będące współwłaścicielami ułamkowych części

nieruchomości – do wysokości udziału we współwłasności;

9) nabycie w drodze spadku lub zapisu windykacyjnego:

a) przez osoby zaliczone do I i II grupy podatkowej przedmiotów wyposażenia

mieszkania, pościeli, odzieży, bielizny oraz narzędzi pracy przeznaczonych

do użytku w gospodarstwie domowym; jeżeli w skład wyposażenia

mieszkania wchodzą meble zabytkowe, przepis lit. c niniejszego

punktu stosuje się odpowiednio,

b) dzieł sztuki i rękopisów będących przedmiotem twórczości spadkodawcy

oraz materiałów bibliotecznych, jeżeli spadkodawca zajmował się

twórczością lub działalnością naukową, oświatową, artystyczną, literacką

lub publicystyczną,

c) zabytków ruchomych i kolekcji wpisanych do rejestru zabytków, a także

zabytków użyczonych muzeum w celach naukowych lub wystawienniczych

na okres nie krótszy niż 2 lata,

d) przez osoby zaliczone do I i II grupy podatkowej zabytków nieruchomych

wpisanych do rejestru zabytków, jeżeli nabywca zabezpiecza je i

konserwuje zgodnie z obowiązującymi przepisami;

10) (uchylony);

11) (uchylony);

12) nabycie przez rolnika pojazdów rolniczych i maszyn rolniczych oraz części

do tych pojazdów i maszyn pod warunkiem, że te pojazdy i maszyny rolnicze

w ciągu 3 lat od daty otrzymania nie zostaną przez nabywcę sprzedane

lub darowane osobom trzecim; niedotrzymanie tego warunku powoduje

utratę zwolnienia;

13) (uchylony);

14) (uchylony);

15) nabycie przez osoby zaliczone do I grupy podatkowej własności rzeczy lub

praw majątkowych w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności;

16) nabycie w drodze spadku prawa do rekompensaty w rozumieniu ustawy z

dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia

nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej

(Dz. U. Nr 169, poz. 1418, z 2006 r. Nr 195, poz. 1437 oraz z 2008 r. Nr

197, poz. 1223);

17) nabycie w drodze dziedziczenia lub darowizny przez osoby tworzące rodzinę

zastępczą lub prowadzącego rodzinny dom dziecka, o których mowa w

przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, pieniędzy lub

innych rzeczy pod warunkiem, że pieniądze te lub rzeczy w okresie 12 miesięcy

od dnia ich otrzymania zostaną przeznaczone na cele bezpośrednio

związane ze sprawowaniem pieczy zastępczej.

2. (uchylony).

3. (uchylony).

4. Zwolnienia określone w ust. 1 i w art. 4a stosuje się, jeżeli w chwili nabycia nabywca

posiadał obywatelstwo polskie lub obywatelstwo jednego z państw

członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia

o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze

Gospodarczym lub miał miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej lub na terytorium takiego państwa.

5. (uchylony).

6. (uchylony).

Art. 4a.

1. Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez

małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi

urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania

obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2–8 i ust.

2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od

dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku,

z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz

2) udokumentują – w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny

lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego

łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym

nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych

ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 –

ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo

jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo kredytową

lub przekazem pocztowym.

2. Jeżeli nabywca dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych

po upływie terminów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, zwolnienie, o którym

mowa w ust. 1, stosuje się, gdy nabywca zgłosi te rzeczy lub prawa majątkowe

naczelnikowi urzędu skarbowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od

dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu, oraz uprawdopodobni fakt późniejszego

powzięcia wiadomości o ich nabyciu.

3. W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, nabycie

własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach

określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

4. Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1) wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie

w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie,

doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie

przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub

2) gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

5. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia,

wzór zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych i zakres

danych w nim zawartych, w tym w szczególności:

1) dane identyfikujące podatników obowiązanych do złożenia zgłoszenia oraz

dane stanowiące podstawę zaliczenia do I grupy podatkowej,

2) dane identyfikujące oraz ostatni adres spadkodawcy, darczyńcy lub innej

osoby, od której lub po której została nabyta własność rzeczy lub prawa majątkowe,

3) dane dotyczące nabytych rzeczy lub praw majątkowych, ich rodzaj, miejsce

położenia rzeczy lub wykonywania praw majątkowych, wraz z ich wartością

rynkową oraz wielkość nabytego udziału

– uwzględniając konieczność potwierdzenia nabycia w celu skorzystania ze

zwolnienia.

 

Rozdział 2

Obowiązek podatkowy

Art. 5.

Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

Art. 6.

1. Obowiązek podatkowy powstaje:

1) przy nabyciu w drodze dziedziczenia – z chwilą przyjęcia spadku;

2) przy nabyciu w drodze zapisu zwykłego, dalszego zapisu lub z polecenia testamentowego

– z chwilą wykonania zapisu zwykłego, dalszego zapisu lub

polecenia;

2a) przy nabyciu tytułem zachowku – z chwilą zaspokojenia roszczenia lub jego

części;

2b) przy nabyciu w drodze zapisu windykacyjnego – z chwilą uprawomocnienia

się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, postanowienia częściowego

stwierdzającego nabycie przedmiotu zapisu windykacyjnego lub zarejestrowania

aktu poświadczenia dziedziczenia;

3) przy nabyciu praw do wkładów oszczędnościowych określonych w art. 1

ust. 2 – z chwilą śmierci wkładcy;

3a) przy nabyciu jednostek uczestnictwa określonych w art. 1 ust. 2 – z chwilą

śmierci uczestnika funduszu inwestycyjnego;

4) przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę

oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez

zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego

świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają

szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje

z chwilą złożenia takich oświadczeń;

5) przy nabyciu z polecenia darczyńcy – z chwilą wykonania polecenia;

6) przy nabyciu w drodze zasiedzenia – z chwilą uprawomocnienia się postanowienia

sądu stwierdzającego zasiedzenie;

7) przy nabyciu w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności – z chwilą

zawarcia umowy albo ugody lub uprawomocnienia się orzeczenia sądu, jeżeli

ich skutkiem jest nieodpłatne zniesienie współwłasności;

8) przy nabyciu w drodze nieodpłatnej służebności, renty oraz użytkowania – z

chwilą ustanowienia tych praw.

2. Przy nabyciu pod warunkiem zawieszającym obowiązek podatkowy powstaje z

chwilą ziszczenia się warunku. Naczelnik urzędu skarbowego może jednak ustalić

należność podatkową, jaka przypadałaby w razie ziszczenia się takiego warunku,

i należność tę zabezpieczyć.

3. Nabycie pod warunkiem rozwiązującym uważa się w rozumieniu ustawy za nabycie

bezwarunkowe. W razie spełnienia się warunku rozwiązującego w ciągu 3

lat od dnia nabycia, decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe podlega uchyleniu.

4. Jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem,

obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim

jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia

się orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania,

obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika

przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt nabycia.

 

Rozdział 3

Podstawa opodatkowania

Art. 7.

1. Podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych

po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy

i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku

podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek

rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy

w dniu dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek należne z tytułu

ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru.

2. Jeżeli spadkobierca, obdarowany lub osoba, na której rzecz został uczyniony zapis

zwykły lub windykacyjny, zostali obciążeni obowiązkiem wykonania polecenia

lub zapisu zwykłego, wartość obciążenia z tego tytułu stanowi ciężar

spadku, darowizny, zapisu zwykłego lub windykacyjnego, a w przypadku polecenia,

o ile zostało wykonane.

3. Do długów i ciężarów zalicza się również koszty leczenia i opieki w czasie

ostatniej choroby spadkodawcy, jeżeli nie zostały pokryte za jego życia i z jego

majątku, koszty pogrzebu spadkodawcy, łącznie z nagrobkiem, w takim zakresie,

w jakim koszty te odpowiadają zwyczajom przyjętym w danym środowisku,

jeżeli nie zostały pokryte z majątku spadkodawcy, z zasiłku pogrzebowego lub

nie zostały zwrócone w innej formie, oraz koszty postępowania spadkowego,

wynagrodzenie wykonawcy testamentu, obowiązki wykonania zapisów i poleceń

zamieszczonych w testamencie, wypłaty z tytułu zachowku oraz inne obowiązki

wynikające z przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących spadków.

4. Przy nabyciu w drodze zasiedzenia wyłącza się z podstawy opodatkowania wartość

nakładów dokonanych na rzecz przez nabywcę podczas biegu zasiedzenia.

5. Jeżeli budynek stanowiący część składową gruntu będącego przedmiotem nabycia

został wzniesiony przez osobę nabywającą nieruchomość przez zasiedzenie,

z podstawy opodatkowania wyłącza się wartość tego budynku.

6. Przy nabyciu w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności podstawę opodatkowania

stanowi wartość rzeczy lub praw majątkowych, w części przekraczającej

wartość udziału we współwłasności, który przed jej zniesieniem przysługiwał

nabywcy.

Art. 8.

1. Wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych przyjmuje się w wysokości określonej

przez nabywcę, jeżeli odpowiada ona wartości rynkowej tych rzeczy i

praw, a wartość praw do wkładów oszczędnościowych – w wysokości tych

wkładów.

1a. Wartość jednostek uczestnictwa przyjmuje się w wysokości ustalonej przez fundusz

inwestycyjny, zgodnie z przepisami ustawy o funduszach inwestycyjnych.

2. (uchylony).

3. Wartość rynkową rzeczy lub praw majątkowych określa się na podstawie przeciętnych

cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z

uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie

prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia powstania obowiązku podatkowego.

4. Jeżeli nabywca nie określił wartości nabytych rzeczy lub praw majątkowych albo

wartość określona przez niego nie odpowiada, według oceny naczelnika

urzędu skarbowego wartości rynkowej, organ ten wezwie nabywcę do jej określenia,

podwyższenia lub obniżenia, w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia

doręczenia wezwania, podając jednocześnie wartość według własnej, wstępnej

oceny. Jeżeli nabywca, pomimo wezwania, nie określił wartości lub podał wartość

nieodpowiadającą wartości rynkowej, naczelnik urzędu skarbowego dokona

jej określenia z uwzględnieniem opinii biegłego lub przedłożonej przez nabywcę

wyceny rzeczoznawcy. Jeżeli organ podatkowy powoła biegłego, a wartość

określona z uwzględnieniem jego opinii różni się o więcej niż 33% od wartości

podanej przez nabywcę, koszty opinii biegłego ponosi nabywca.

5. Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio, jeżeli kilku nabywców podało różne wartości

tej samej rzeczy lub prawa majątkowego.

6. (uchylony).

7. (uchylony).

8. (uchylony).

9. (uchylony).

Art. 9.

1. Opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności

rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej:

1) 9 637 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej;

2) 7 276 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej;

3) 4 902 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.

2. Jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje

więcej niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych

dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej osoby lub

po tej samej osobie w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło

ostatnie nabycie. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i

praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio

nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka

podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi.

Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa

majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.

3. (uchylony).

4. W przypadku nabycia tytułem polecenia za zbywcę uznaje się odpowiednio darczyńcę

lub spadkodawcę. W przypadku gdy darczyńca nakłada na obdarowanego

tytułem polecenia obowiązek przeniesienia własności rzeczy lub przeniesienia

(ustanowienia) praw na rzecz darczyńcy, za zbywcę uważa się obdarowanego.

Art. 10.

(uchylony).

Art. 11.

Jeżeli na skutek przyjęcia spadku lub darowizny następuje zwolnienie nabywcy z

zobowiązania albo jego wygaśnięcie, wartość tego zobowiązania wlicza się do podstawy

opodatkowania.

Art. 12.

Jeżeli przedmiotem nabycia jest prawo majątkowe polegające na obowiązku świadczeń

powtarzających się na rzecz nabywcy, a wartość tego prawa nie może być ustalona

w chwili powstania obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania ustala

się w miarę wykonywania tych świadczeń. Naczelnik urzędu skarbowego może jednak

za zgodą podatnika przyjąć za podstawę opodatkowania prawdopodobną wartość

świadczeń powtarzających się za cały czas trwania obowiązku tych świadczeń.

Art. 13.

1. Wartość świadczeń powtarzających się przyjmuje się do podstawy opodatkowania

w wysokości rocznego świadczenia pomnożonego:

1) w razie ustanowienia świadczeń na czas określony co do liczby lat lub ich

części – przez liczbę lat lub ich części;

2) w pozostałych przypadkach, w tym w razie ustanowienia świadczeń na czas

nieokreślony – przez 10 lat.

2. Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio do obliczenia wartości prawa użytkowania

i służebności.

3. Roczną wartość użytkowania i służebności ustala się w wysokości 4% wartości

rzeczy oddanej w użytkowanie lub obciążonej służebnością.

 

Rozdział 4

Wysokość podatku

Art. 14.

1. Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony

jest nabywca.

2. Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy

do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.

3. Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:

1) do grupy I – małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo,

ojczyma, macochę i teściów;

2) do grupy II – zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków

pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków

rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;

3) do grupy III – innych nabywców.

4. Za rodziców w rozumieniu ustawy uważa się również przysposabiających, a za

zstępnych także przysposobionych i ich zstępnych.

5. (uchylony).

Art. 15.

1. Podatek oblicza się od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną

od podatku, według następujących skal:

Kwoty nadwyżki w zł Podatek wynosi

ponad do

1) od nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej

10 278 3%

10 278 20 556 308 zł 30 gr i 5% nadwyżki ponad 10 278 zł

20 556 822 zł 20 gr i 7% nadwyżki ponad 20 556 zł

2) od nabywców zaliczonych do II grupy podatkowej

10 278 7%

10 278 20 556 719 zł 50 gr i 9% od nadwyżki ponad 10 278 zł

20 556 1 644 zł 50 gr i 12% od nadwyżki ponad 20 556 zł

3) od nabywców zaliczonych do III grupy podatkowej

10 278 12%

10 278 20 556 1 233 zł 40 gr i 16% od nadwyżki ponad 10 278 zł

20 556 2 877 zł 90 gr i 20% od nadwyżki ponad 20 556 zł

2. Nabycie własności w drodze zasiedzenia podlega opodatkowaniu w wysokości

7% podstawy opodatkowania; art. 9 ust. 1 nie ma w tym wypadku zastosowania.

3. Przy ustalaniu wysokości podatku przyjmuje się kwoty wartości rzeczy i praw

majątkowych określone w art. 4 ust. 1 pkt 5 i w art. 9 ust. 1 oraz skale podatkowe

określone w ust. 1 obowiązujące w dniu powstania obowiązku podatkowego,

z zastrzeżeniem ust. 4.

4. Nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze darowizny lub polecenia

darczyńcy podlega opodatkowaniu według stawki 20%, jeżeli obowiązek

podatkowy powstał wskutek powołania się podatnika przed organem podatkowym

lub organem kontroli skarbowej w toku czynności sprawdzających, postę©

Kancelaria Sejmu s. 11/16

2012-01-13

powania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego na

okoliczność dokonania tej darowizny, a należny podatek od tego nabycia nie został

zapłacony.

Art. 16.

1. W przypadku nabycia własności (współwłasności) budynku mieszkalnego lub

lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego

prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, spółdzielczego

prawa do domu jednorodzinnego albo udziału w takim prawie:

1) w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego

zapisu, polecenia testamentowego, darowizny lub polecenia darczyńcy przez

osoby zaliczane do I grupy podatkowej,

2) w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego

zapisu lub polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do II grupy podatkowej,

3) w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego

zapisu lub polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do III grupy

podatkowej, które sprawowały opiekę nad wymagającym takiej opieki

spadkodawcą, na podstawie pisemnej umowy z podpisem notarialnie poświadczonym,

przez co najmniej dwa lata od dnia poświadczenia podpisów

przez notariusza

– nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich czystej wartości do łącznej wysokości

nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu.

W przypadku nabycia części (udziału) budynku mieszkalnego lub lokalu albo

udziału w spółdzielczym prawie do budynku mieszkalnego lub lokalu ulga przysługuje

stosownie do wielkości udziału.

2. Ulga, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobom, które łącznie spełniają następujące

warunki:

1) spełniają wymogi określone w art. 4 ust. 4;

2) nie są właścicielami innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego

stanowiącego odrębną nieruchomość bądź będąc nimi przeniosą własność

budynku lub lokalu na rzecz zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy w terminie

6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy

darowizny w formie aktu notarialnego;

3) nie przysługuje im spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego,

spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub wynikające z

przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawo do domu jednorodzinnego lub

prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym, a w razie dysponowania tymi

prawami przekażą je zstępnym lub przekażą do dyspozycji spółdzielni, w

terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia

umowy darowizny w formie aktu notarialnego;

4) nie są najemcami lokalu lub budynku lub będąc nimi rozwiążą umowę najmu

w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia

umowy darowizny w formie aktu notarialnego;

5) będą zamieszkiwać będąc zameldowanymi na pobyt stały w nabytym lokalu

lub budynku i nie dokonają jego zbycia przez okres 5 lat:

a) od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny

w formie aktu notarialnego – jeżeli w chwili złożenia zeznania lub zawarcia

umowy darowizny nabywca mieszka i jest zameldowany na pobyt

stały w nabytym lokalu lub budynku,

b) od dnia zamieszkania potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały w

nabytym lokalu lub budynku – jeżeli nabywca zamieszka i dokona zameldowania

na pobyt stały w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego

lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego.

3. Jeżeli nabyty budynek lub lokal jest zajęty przez osoby trzecie, spełnienie warunków

określonych w ust. 2 pkt 2–5 może nastąpić w okresie 5 lat od dnia nabycia;

w tym wypadku zawiesza się odpowiednio bieg terminu przedawnienia

do dokonania wymiaru podatku.

4. Za powierzchnię użytkową budynku (lokalu) w rozumieniu ustawy uważa się

powierzchnię mierzoną po wewnętrznej długości ścian pomieszczeń na wszystkich

kondygnacjach (podziemnych i naziemnych, z wyjątkiem powierzchni

piwnic i klatek schodowych oraz szybów dźwigów).

5. Powierzchnie pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w

świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w

50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m – powierzchnię tę pomija się.

6. (uchylony).

7. Nie stanowi podstawy do wygaśnięcia decyzji lub ustalenia zobowiązania podatkowego:

1) zbycie udziału w budynku lub lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną

nieruchomość, albo spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego

na rzecz innego ze spadkobierców lub obdarowanych, albo

2) zbycie budynku lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość

(udziału w budynku lub lokalu), albo spółdzielczego własnościowego

prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), jeżeli było ono

uzasadnione koniecznością zmiany warunków lub miejsca zamieszkania, a

przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży na nabycie innego budynku

lub lokalu mieszkalnego (udziału w budynku lub lokalu) albo spółdzielczego

własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim

prawie), albo budowę innego budynku lub lokalu nastąpiło w całości w

okresie dwóch lat od dnia zbycia i łączny okres zamieszkiwania w zbytym i

nabytym budynku lub lokalu, potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały,

wynosi 5 lat.

8. Warunek określony w ust. 2 pkt 5 lit. b uważa się za spełniony również wtedy,

gdy budynek lub lokal mieszkalny (udział w budynku lub lokalu) albo spółdzielcze

własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego (udział w takim prawie) został

zbyty przed rozpoczęciem zamieszkiwania, ze względu na konieczność zmiany

warunków lub miejsca zamieszkania, a przeznaczenie środków uzyskanych ze

sprzedaży na nabycie innego budynku lub lokalu mieszkalnego (udziału w budynku

lub lokalu), albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego

(udziału w takim prawie), albo budowę innego budynku lub lokalu nastąpiło

w całości w okresie dwóch lat od dnia zbycia.

Art. 17.

1. Kwoty wartości rzeczy i praw majątkowych zwolnione od podatku, określone w

art. 4 ust. 1 pkt 5, oraz niepodlegające opodatkowaniu, określone w art. 9 ust. 1,

a także przedziały nadwyżki kwot wartości rzeczy i praw majątkowych podlegających

opodatkowaniu, określone w art. 15 ust. 1, podwyższa się w przypadku

wzrostu cen towarów nieżywnościowych trwałego użytku o ponad 6%, w stopniu

odpowiadającym wzrostowi tych cen.

2. Wzrost cen, o których mowa w ust. 1, oblicza się na podstawie skumulowanego

indeksu wskaźników kwartalnych publikowanych w komunikatach Prezesa

Głównego Urzędu Statystycznego ogłoszonych w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej

Polskiej „Monitor Polski” w terminie 30 dni po upływie każdego

kwartału.

3. Kwoty wartości rzeczy i praw majątkowych zwolnione od podatku, określone w

art. 4 ust. 1 pkt 5, oraz niepodlegające opodatkowaniu, określone w art. 9 ust. 1,

a także przedziały nadwyżek kwot wartości rzeczy i praw majątkowych podlegających

opodatkowaniu, określone w art. 15 ust. 1, zaokrągla się w górę do pełnych

złotych, a stawki podatku do pełnych dziesiątek groszy.

4. Minister właściwy do spraw finansów publicznych ustala, w drodze rozporządzenia,

kwoty wartości rzeczy i praw majątkowych zwolnione od podatku i niepodlegające

opodatkowaniu, o których mowa w art. 9 ust. 1, oraz skale podatkowe,

o których mowa w art. 15 ust. 1, z uwzględnieniem zasad określonych w

ust. 1–3.

 

Rozdział 4a

Zeznania podatkowe

Art. 17a.

1. Podatnicy podatku są obowiązani, z zastrzeżeniem ust. 2, złożyć, w terminie

miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi

urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych

według ustalonego wzoru. Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty

mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania.

2. Obowiązek składania zeznań podatkowych nie dotyczy przypadków, w których

podatek jest pobierany przez płatnika.

3. W przypadku nabycia rzeczy lub praw majątkowych niewykazanych w zeznaniu

podatkowym, podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania podatkowego

organowi, któremu złożono zeznanie podatkowe, w terminie 14 dni od

dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu.

4. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia:

1) wzór zeznania podatkowego, a także szczegółowy zakres zawartych w nim

danych, uwzględniając w szczególności:

a) imię i nazwisko (nazwę lub firmę) oraz ostatni adres spadkodawcy, darczyńcy

lub innej osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy

lub prawa majątkowe, oraz jej identyfikator podatkowy,

b) dane dotyczące przedmiotu opodatkowania, w tym nabyte rzeczy i prawa

majątkowe, miejsce położenia tych rzeczy lub wykonywania praw

majątkowych, wraz z ich wartością rynkową, oraz długi i ciężary obciążające

nabyte rzeczy i prawa majątkowe, a także nakłady poczynione na

rzeczy nabyte w drodze zasiedzenia,

c) dane podatników obowiązanych do złożenia zeznania podatkowego, w

tym imiona, nazwiska, adresy i identyfikatory podatkowe, dane stanowiące

podstawę zaliczenia do grupy podatkowej, o której mowa w art.

14, oraz wielkość nabytego udziału;

2) rodzaje dokumentów, które powinny być dołączone do zeznania podatkowego,

uwzględniając konieczność potwierdzenia nabycia rzeczy lub praw

majątkowych wymienionych w zeznaniu podatkowym, posiadania przez

zbywcę tytułu prawnego do tych rzeczy lub praw, istnienia długów i ciężarów,

obciążających nabyte rzeczy lub prawa majątkowe, a przy nabyciu w

drodze zasiedzenia – poniesienie nakładów na rzecz przez nabywcę podczas

biegu zasiedzenia;

3) przypadki, w których może być złożone wspólne zeznanie podatkowe, oraz

tryb jego składania, uwzględniając konieczność uproszczenia postępowania

podatkowego oraz zmniejszenia kosztów jego prowadzenia.

 

Rozdział 5

Płatnicy

Art. 18.

1. Notariusze są płatnikami podatku od darowizny dokonanej w formie aktu notarialnego

albo zawartej w tej formie umowy nieodpłatnego zniesienia współwłasności

lub ugody w tym przedmiocie.

2. Płatnicy są obowiązani:

1) prowadzić rejestr podatku;

2) pobrać należny podatek z chwilą sporządzenia aktu notarialnego, z zastrzeżeniem

ust. 3;

3) wpłacić pobrany podatek na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje

naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na siedzibę płatnika, w

terminie do 7 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano

podatek, a także przekazać w tym terminie deklarację o wysokości pobranego

i wpłaconego przez płatnika podatku, według ustalonego wzoru, wraz z

informacją o kwocie podatku należnego poszczególnym gminom;

4) przekazywać w terminie, o którym mowa w pkt 3, naczelnikowi urzędu

skarbowego właściwemu ze względu na siedzibę płatnika, odpisy sporządzanych

aktów notarialnych dotyczących czynności, z tytułu których są

płatnikami podatku.

3. W przypadku określonym w art. 12 notariusz nie oblicza i nie pobiera podatku.

4. (uchylony).

5. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia:

1) sposób pobierania podatku przez płatników, w tym w szczególności czynności

związane z poborem podatku, zakres pouczeń udzielanych podatnikom

oraz treść rejestru podatku,

2) wzór deklaracji, o której mowa w ust. 2 pkt 3, oraz szczegółowy zakres danych

w niej zawartych, w tym w szczególności dane płatnika, kwotę pobranego

podatku w danym miesiącu, kwotę potrąconego wynagrodzenia z tytułu

poboru podatku oraz kwotę podatku wpłaconego naczelnikowi urzędu

skarbowego,

3) sposób sporządzania informacji o łącznej kwocie podatku należnego poszczególnym

gminom

– uwzględniając konieczność prawidłowego poboru podatku przez płatników.

Art. 19.

1. Dłużnicy spadkodawcy lub osób, którym przysługują wierzytelności z tytułu zapisu

(dalszego zapisu), wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji

wkładem na wypadek śmierci lub umorzenia jednostek uczestnictwa funduszu

inwestycyjnego otwartego lub specjalistycznego funduszu inwestycyjnego

otwartego na podstawie dyspozycji uczestnika tych funduszy na wypadek jego

śmierci są obowiązani przekazać naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu

ze względu na miejsce zamieszkania wierzyciela, informację o dokonanych wypłatach

(zwrocie długu) i ich wysokości, w terminie 14 dni od dnia wypłaty.

2. (uchylony).

3. (uchylony).

4. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio przy wypłacie przez spadkobierców należności

w gotówce przypadającej z tytułu zapisu, dalszego zapisu lub polecenia

testamentowego.

5. Osoby, które dopuściły do wypłaty z naruszeniem przepisów ust. 1–4, odpowiadają

za zobowiązania podatkowe solidarnie z podatnikiem do wysokości wypłaconych

kwot.

6. Jeżeli przedmiotem aktu notarialnego, który ma być sporządzony, lub dokumentu,

co do którego notariusz ma uwierzytelnić podpis, ma być zbycie praw do

spadku albo zbycie lub obciążenie rzeczy lub praw majątkowych uzyskanych tytułem,

określonym w art. 1, notariusz może dokonać tych czynności tylko za

uprzednią pisemną zgodą naczelnika urzędu skarbowego albo po przedstawieniu

zaświadczenia wydanego przez naczelnika urzędu skarbowego potwierdzającego,

że nabycie jest zwolnione od podatku, że należny podatek został zapłacony

albo zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia.

 

Rozdział 6

Przepisy przejściowe i końcowe

Art. 20.

Traci moc ustawa z dnia 19 grudnia 1975 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.

U. Nr 45, poz. 228).

Art. 21.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia i ma również zastosowanie do spraw

wszczętych przed jej wejściem w życie, niezakończonych decyzją ostateczną.

Powyższa publikacja ma charakter archiwalny, stan prawny od czasu wydania publikacji mógł się zmienić.
Po aktualne informacje z zakresu prawa zapraszamy na naszego bloga oraz facebooka.

lobbing dla sportuprawosportowedsmmediacje w sporcie
Przypnij

Porada prawna online - bez wychodzenia z domu!

Wypełnij i wyślij formularz a przygotujemy dla Ciebie profesjonalną opinię prawną.

Dodaj załączniki
Zapytaj prawnika