Odpowiedzialność za „podejrzane” zakłady bukmacherskie na przykładzie ustawy o sporcie i przepisów PZPN

autor: Konrad Makar

23.05.2019

Odpowiedzialność za „podejrzane” zakłady bukmacherskie na przykładzie ustawy o sporcie i przepisów PZPN

Ekstraklasowe rozgrywki sezonu 2018-2019 dobiegły końca. Sportowe emocje i niepewność, co do finalnego układu tabeli towarzyszyły kibicom do ostatniej kolejki. Największa uwaga, także bukmacherów, z pewnością została poświęcona korespondencyjnej rywalizacji o tytuł mistrzowski oraz utrzymanie w lidze. Okazuje się jednak, iż niecodzienną popularnością cieszył się również mecz o 12 lokatę pomiędzy Śląskiem Wrocław, a Arką Gdynia, co zwróciło uwagę Rzecznika Dyscyplinarnego PZPN.

20 maja 2019 r. światło dzienne ujrzała informacja o wszczęciu przez niego postępowania wyjaśniającego w związku z „podejrzanymi” i „nietypowymi” próbami dokonania zakładów bukmacherskich na tzw. zdarzenia meczowe w trakcie wyżej wymienionego starcia. Przedmiotem owych zakładów miały być w szczególności otrzymywane przez zawodników żółte i czerwone kartki. Przypomnę, że upomnienie otrzymali Augusto (Śląsk), Zarandia (Arka), Vejinović (Arka), oraz dwukrotnie Deja (Arka), przez co został zmuszony do opuszczenia boiska.

Prowadzone postępowanie ma za zadanie ustalić, czy mogły w niniejszej sprawie zostać spełnione przesłanki, o których mowa w art. 46 i 47 ustawy o sporcie (dalej: Ustawa)[1], a także art. 107 Regulaminu Dyscyplinarnego PZPN (dalej: Regulamin)[2].

Art. 46 ustawy o sporcie

  1. Kto, w związku z zawodami sportowymi organizowanymi przez polski związek sportowy lub podmiot działający na podstawie umowy zawartej z tym związkiem, lub podmiot działający z jego upoważnienia, przyjmuje korzyść majątkową lub osobistą albo jej obietnicę lub takiej korzyści albo jej obietnicy żąda w zamian za nieuczciwe zachowanie, mogące mieć wpływ na wynik lub przebieg tych zawodów,

podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

  1. Tej samej karze podlega, kto w wypadkach określonych w ust. 1 udziela albo obiecuje udzielić korzyści majątkowej lub osobistej.
  2. W wypadku mniejszej wagi, sprawca czynu określonego w ust. 1 lub 2

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

  1. Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 1 lub 2 przyjmuje korzyść majątkową znacznej wartości albo jej obietnicę lub udziela takiej korzyści albo jej obietnicy lub takiej korzyści albo jej obietnicy żąda,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

Art. 47 ustawy o sporcie

Kto, mając wiadomość o popełnieniu czynu zabronionego określonego w art. 46, bierze udział w zakładach wzajemnych dotyczących zawodów sportowych, do których odnosi się ta wiadomość, lub ujawnia tę wiedzę w celu wzięcia udziału przez inną osobę w takich zakładach,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Przywołane przepisy dość jasno wskazują, że polski ustawodawca przewidział odpowiedzialność karną zarówno dla osób, które przyjmują określone korzyści majątkowe lub osobiste w zamian za nieuczciwe zachowanie (art. 46 ust. 1), jak i te, które dane korzyści oferują (art. 46 ust. 2). Z kolei artykułem 47 ustanowiono karę wobec osób wykorzystujących wiedzę o „ustawionych” meczach przy zawieraniu zakładów wzajemnych. Nie ma przy tym znaczenia czy osoba taka związana jest w jakikolwiek sposób ze światem sportu. Odpowiedzialności karnej w tym przypadku może podlegać każdy.

Co ważne, przed 8 grudnia 2015 r. istniałyby znaczące trudności w zastosowaniu przepisów Ustawy w tego typu sprawie. Wszystko przez inne brzmienie art. 46 ust 1 in fine. Ówcześnie karę można było ponieść wyłącznie w przypadku podejmowania nieuczciwych działań mających wpływ na wynik zawodów. Ponieważ zdarzenia meczowe takie jak np. upomnienie żółtą kartką nie mają bezpośredniego wpływu na ostateczny wynik meczu, jednakże mogą zmienić obraz spotkania (zawodnik zmuszony jest do mniej agresywnej gry lub zostaje zmieniony), koniecznym było uszczelnienie ustawy w tym zakresie. Nowelizacją z roku 2015[3] dokonano tego poprzez modyfikację ust. 1, przewidującą karę również za nieuczciwe zachowanie mogące mieć wpływ na „przebieg tych zawodów”.

Przechodząc na grunt wewnętrznych przepisów PZPN, kluczowym w przedmiotowym postępowaniu będzie wspomniany powyżej art. 107 Regulaminu.

Art. 107 Regulaminu Dyscyplinarnego PZPN

§ 1. Kto czyni przygotowania, usiłuje lub dopuszcza się nieuczciwego zachowania, mogącego mieć wpływ na przebieg zawodów piłkarskich lub zdarzenia będące przedmiotem zakładów bukmacherskich, podlega

a) karze pieniężnej nie niższej niż 10.000 zł,

b) karze czasowego zakazu udziału we wszelkiej działalności związanej z piłką nożną w wymiarze nie niższym niż 6 miesięcy,

c) wykluczeniu z PZPN

§ 2. Za opisane w § 1 postępowania osoby fizycznej, kluby podlegają:

a) karze pieniężnej,

b) weryfikacji zawodów jako walkower,

c) anulowaniu wyniku meczu,

d) zawieszeniu lub pozbawieniu licencji,

e) przeniesieniu zespołu do niższej klasy rozgrywkowej,

f) pozbawieniu tytułu Mistrza Polski, Wicemistrza Polski lub Zdobywcy Pucharu Polski, Pucharu Ligi lub Superpucharu,

g) wykluczeniu z PZPN.

§ 3. Za uczestnictwo osób podlegających niniejszemu regulaminowi dyscyplinarnemu w zakładach bukmacherskich, zawieranych w kraju lub zagranicą, odnoszących się do wszystkich meczów piłkarskich, rozgrywanych z udziałem drużyn krajowych w kraju i zagranicą wymierza się kary:

a) kara pieniężna od 1.000 zł,

b) zawieszenie lub pozbawienie licencji,

c) skreślenie z listy sędziów, delegatów lub obserwatorów,

d) karze czasowego zakazu udziału we wszelkiej działalności związanej z piłką nożną

e) wykluczenie z PZPN.

Jak widać Regulamin bezpośrednio koresponduje z postanowieniami Ustawy, co do czynów objętych odpowiedzialnością, aczkolwiek odnosi się do innych podmiotów. Lektura art. 2 Regulaminu pozwala stwierdzić, iż jego normami objęci są  tylko członkowie PZPN, zawodnicy, trenerzy, instruktorzy, sędziowie piłkarscy, członkowie sztabu szkoleniowego, pośrednicy transakcyjni, obserwatorzy, delegaci i działacze piłkarscy. Gdyby postępowanie Rzecznika Dyscyplinarnego ujawniło, że związanymi z analizowanymi zakładami bukmacherskimi są osoby należące do ww katalogu, wówczas mogłyby one odpowiadać na podstawie Ustawy i Regulaminu.

Zgłębiając obowiązujące obecnie regulacje krajowe oraz związkowe, trzeba stwierdzić, że czyny dotyczące tzw. match-fixingu, podlegają surowym sankcjom, bez względu czy dopuszczają się ich osoby bezpośrednio związane z danym wydarzeniem sportowym, czy osoba trzecia. Rozwiązania takie można uznać za rozsądne, bowiem na „ustawianie” meczów, podobnie jak doping, nie może być miejsca we współczesnym sporcie. Czy jednak do naruszenia przepisów doszło w tym przypadku? Na odpowiedź trzeba poczekać do końca postępowania.

 

[1] Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1263).

[2] Regulamin Dyscyplinarny Polskiego Związku Piłki Nożnej, t.j. uwzględniający zmiany z dnia 7 grudnia 2018 r.

[3] Ustawa z dnia 23 lipca 2015 r.  o zmianie ustawy o sporcie oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1321)

 

Specjalista z zakresu cyberbezpieczeństwa, RODO i prawa sportowego.

Konrad Makar

Aplikant Radcowski

Kontakt z nami

INFORMACJA O PRZETWARZANIU DANYCH OSOBOWYCH

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia Parlamentu i Rady Unii Europejskiej o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. informujemy, iż:

  • Administratorem Danych Osobowych jest Tomasz Dauerman prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Kancelaria Radcy Prawnego Tomasz Dauerman, z siedzibą przy al. Śląskiej 1, 54-118 Wrocław, wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, pod numerem NIP: 8861359830, REGON: 891091900, e-mail: info@dauerman.com.pl, tel.: +48 501 157 280;
  • podanie przez Ciebie danych osobowych w korespondencji e-mail, rozmowie telefonicznej lub formularzu kontaktowym jest dobrowolne, lecz niezbędne do celów udzielenia odpowiedzi na przedstawione zagadnienie;
  • przetwarzanie Twoich danych osobowych w celu udzielenia odpowiedzi na przedstawione zagadnienie odbywa się na podstawie art. 6 ust. 1 lit. f) Ogólnego Rozporządzenia Parlamentu i Rady Unii Europejskiej o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. i zgodnie zasadami określonymi w niniejszym Rozporządzeniu;
  • posiadasz prawo dostępu do treści swoich danych, uzyskania ich kopii, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych;
  • Twoje dane osobowe będą przechowywane do momentu udzielenia odpowiedzi bądź załatwienia sprawy, w której zostały zebrane;
  • nie będziemy udostępniać innym podmiotom Twoich danych osobowych, uzyskanych w związku z wyżej wymienionymi celami;
  • masz prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uznasz, iż przetwarzanie danych osobowych dotyczących Ciebie narusza przepisy Ogólnego rozporządzenia Parlamentu i Rady Unii Europejskiej o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r.
  • Polityka prywatności

    1. Zakres obowiązywania
      1. Administratorem Danych Osobowych jest Kancelaria Radcy Prawnego Tomasz Dauerman, 54-118 Wrocław, Al. Śląska 1, NIP: 886-135-98-30, e-mail: info@dauerman.com.pl, tel. +48 71 784-77-83 (lub -84) (dalej: Administrator, ADO).
      2. Celem niniejszej Polityki Prywatności jest określenie działań podejmowanych przez Administratora w zakresie ochrony danych osobowych przetwarzanych, w tym zbieranych za pośrednictwem strony internetowej http://www.dauerman.com.pl
      3. Dane osobowe to wszelkie informacje, które mogą Cię identyfikować, na przykład Twoje imię i nazwisko, numer telefonu i adres poczty elektronicznej przekazywane przez Ciebie za pomocą formularzy kontaktowych i formularzy zgłoszeń. Kiedy w poniższym dokumencie odwołujemy się do terminu „przetwarzać” albo „przetwarzanie”, mamy na myśli wszelkie czynności i operacje wykonywane na Twoich danych osobowych (np. ich przechowywanie czy analizowanie na potrzeby świadczenia Ci usługi).
    2. Informacje dotyczące ADO
      Kontakt z ADO może się odbywać pocztą tradycyjną na adres siedziby, mailowo lub telefonicznie. Dane kontaktowe wskazane zostały w pkt. 1.1 niniejszej Polityki Prywatności.
    3. Cel, podstawa prawna i zasady przetwarzania danych osobowych
      1. Dane osobowe osób fizycznych korzystających z formularzy kontaktowych i formularzy zgłoszeń (dalej zwanymi: Użytkownikami) przetwarzane są w celu:
        1. zawarcia i wykonywania umów w ramach usług prowadzonych przez ADO (art. 6 ust. 1 lit. b) RODO);
        2. prowadzenia działań marketingu bezpośredniego w formie e-mailowego newslettera, na podstawie udzielonej zgody (art. 6 ust. 1 lit. a) RODO);
        3. udzielenia odpowiedzi na przedstawione zagadnienie, co stanowi nasz prawnie uzasadniony interes (art. 6 ust. 1 lit. f) RODO);
        4. ewentualnego ustalenia, dochodzenia lub obrony przed roszczeniami, co stanowi nasz prawnie uzasadniony interes (art. 6 ust. 1 lit. f) RODO).
      2. Dane osobowe przetwarzane są przez następujący okres:
        1. w celu zawarcia i wykonywania umowy – przez okres prowadzenia negocjacji oraz trwania umowy, a po jej ustaniu do upływu okresów przedawnienia wszelkich roszczeń z niej wynikających,
        2. w celu prowadzenie działań marketingu bezpośredniego w formie e-mailowego newslettera – do czasu cofnięcia zgody przez Użytkownika,
        3. w celu udzielenia odpowiedzi na przedstawione zagadnienie - do czasu załatwienia sprawy, w której zostały zebrane.
      3. Podanie danych osobowych w celu, o którym mowa w pkt. 3.1 lit. a) jest dobrowolne jednakże jest warunkiem zawarcia umowy. W przypadku niepodania danych możemy odmówić złożenia Tobie oferty i zawarcia umowy.
        Podanie danych osobowych w celu, o którym mowa w pkt. 3.1. lit. b), c) jest dobrowolne. Jeżeli nie podasz danych lub nie wyrazisz zgody nie będziemy mogli w przyszłości informować Cię bezpośrednio o naszej bieżącej ofercie lub udzielić odpowiedzi na przedstawione zagadnienia.
      4. Dane osobowe Użytkowników nie są przekazywane poza teren Polski, Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego.
      5. Dane osobowe użytkowników nie są powierzane przez ADO do przetwarzania żadnym podmiotom. Dane osobowe mogą być także udostępnione: odpowiednim organom państwowym na ich żądanie na podstawie odpowiednich przepisów prawa.
    4. Prawa osoby, której dane dotyczą
      1. Każdy Użytkownik ma prawo dostępu do treści swoich danych i otrzymania ich kopii, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych osobowych na podstawie prawnie uzasadnionego interesu oraz prawo do przenoszenia danych.
      2. Jeżeli przetwarzanie odbywa się na podstawie zgody, Użytkownik ma prawo cofnąć zgodę na przetwarzanie danych osobowych. Cofnięcie zgody nie będzie wpływać na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej wycofaniem.
      3. Użytkownik ma prawo do wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna, iż przetwarzanie danych osobowych narusza przepisy RODO lub inne przepisy prawa o ochronie danych osobowych.
      4. W przedmiocie realizacji swoich praw oraz cofnięcia zgody można skontaktować się z ADO przy użyciu danych wskazanych w pkt 1.1 niniejszej Polityki Prywatności.
    5. Cookies
      1. Ciasteczka (ang. cookies) to niewielkie pliki, zapisywane i przechowywane na twoim komputerze, tablecie lub smartphonie podczas gdy odwiedzasz różne strony w internecie. Ciasteczko zazwyczaj zawiera nazwę strony internetowej, z której pochodzi, „długość życia” ciasteczka (to znaczy czas jego istnienia), oraz przypadkowo wygenerowany unikalny numer służący do identyfikacji przeglądarki, z jakiej następuje połączenie ze stroną internetową.
      2. W związku z udostępnianiem zawartości strony internetowej dauerman.com.pl stosuje się  tzw. cookies, tj. informacje zapisywane przez serwery na urządzeniu końcowym użytkownika, które serwery mogą odczytać przy każdorazowym połączeniu się z tego urządzenia końcowego, może także używać innych technologii o funkcjach podobnych lub tożsamych z cookies. Opisane w niniejszym punkcie Polityki Prywatności, informacje dotyczące cookies mają zastosowanie również do innych podobnych technologii stosowanych w ramach naszych stron internetowych. Pliki cookies (tzw."ciasteczka") stanowią dane informatyczne, w szczególności pliki tekstowe, które przechowywane są w urządzeniu końcowym użytkownika strony internetowej dauerman.com.pl. Cookies zazwyczaj zawierają nazwę domeny strony internetowej, z którego pochodzą, czas przechowywania ich na urządzeniu końcowym oraz unikalny numer.
      3. Pliki cookies wykorzystywane są w celu:
        1. tworzenia statystyk, które pomagają zrozumieć, w jaki sposób użytkownicy strony korzystają ze stron internetowych, co umożliwia ulepszanie ich struktury i zawartości,
        2. utrzymania sesji użytkownika strony internetowej (po zalogowaniu), dzięki której użytkownik nie musi na każdej podstronie strony internetowej ponownie wpisywać loginu i hasła,
      4. W ramach strony internetowej dauerman.com.pl możemy stosować następujące rodzaje plików cookies:
        1. "niezbędne" pliki cookies, umożliwiające korzystanie z usług dostępnych w ramach strony internetowej, np. uwierzytelniające pliki cookies wykorzystywane do usług wymagających uwierzytelniania w ramach strony,
        2. pliki cookies służące do zapewnienia bezpieczeństwa, np. wykorzystywane do wykrywania nadużyć w zakresie uwierzytelniania w ramach strony,
        3. pliki cookies, umożliwiające zbieranie informacji o sposobie korzystania ze stron internetowych.
      5. W wielu przypadkach oprogramowanie służące do przeglądania stron internetowych (przeglądarka internetowa) domyślnie dopuszcza przechowywanie plików cookies w urządzeniu końcowym użytkownika. Użytkownicy strony dauerman.com.pl mogą dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących plików cookies. Ustawienia te mogą zostać zmienione w szczególności w taki sposób, aby blokować automatyczną obsługę plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej bądź informować o ich każdorazowym zamieszczeniu w urządzeniu użytkownika strony internetowej. Szczegółowe informacje o możliwości i sposobach obsługi plików cookies dostępne są w ustawieniach oprogramowania (przeglądarki internetowej). Niedokonanie zmiany ustawień w zakresie cookies oznacza, że będą one zamieszczone w urządzeniu końcowym użytkownika, a tym samym będziemy przechowywać informacje w urządzeniu końcowym użytkownika i uzyskiwać dostęp do tych informacji.
      6. Wyłączenie stosowania cookies może spowodować utrudnienia korzystanie z niektórych usług w ramach naszych strony internetowej, w szczególności wymagających logowania. Wyłączenie opcji przyjmowania cookies nie powoduje natomiast braku możliwości czytania lub oglądania treści zamieszczanych na stronie internetowej dauerman.com.pl z zastrzeżeniem tych, do których dostęp wymaga logowania. Poniżej informacja jak wyłączyć pliki cookie w przeglądarce:

        Jak wyłączyć pliki cookie w przeglądarce ?

        1. Przeglądarka Opera
        2. Przeglądarka Firefox
        3. Przeglądarka Chrome
        4. Przeglądarka Internet Explorer
        5. Przeglądarka Safari
    6. Postanowienia końcowe
      1. ADO dokłada wszelkich starań, aby zapewnić wszelkie środki fizyczne, techniczne i organizacyjne ochrony danych osobowych przed ich przypadkowym czy umyślnym zniszczeniem, przypadkową utratą, zmianą, nieuprawnionym ujawnieniem, wykorzystaniem czy dostępem, zgodnie ze wszystkimi obowiązującymi przepisami.
      2. ADO zastrzega sobie prawo do zmiany treści niniejszej Polityki Prywatności.