Służebność przesyłu, a zasiedzenie w dobrej wierze

autor: Agnieszka Trzaska

09.12.2013

Służebność przesyłu, a zasiedzenie w dobrej wierze

Od 3 sierpnia 2008 r. w polskim Kodeksie cywilnym funkcjonuje instytucja służebności przesyłu. Na podstawie przepisu art 305² § 1  KC istnieje możliwość dochodzenia roszczeń od przedsiębiorstw przesyłowych w zakresie ustanowienia służebności przesyłu za odpowiednim wynagrodzeniem na drodze sądowej, w przypadku gdy przedsiębiorca przesyłowy odmówi zawarcia stosownej umowy.

Podstawową kwestią, która  jest rozstrzygana w takich sprawach przez sąd jest zasiedzenie służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu, na które niemal w każdym przypadku powołuje się przedsiębiorca przesyłowy, wykazując iż jest on posiadaczem w dobrej wierze. Co za tym idzie przedsiębiorca przesyłowy wskazuje na krótszy tj. 20 – letni okres czasu, w którym doszło do zasiedzenia. Kwestia złej lub dobrej wiary jest przedmiotem dyskusji w literaturze i orzecznictwie SN.  W praktyce również niestety dość często zdarza się że sądy powszechne stosują niejednolitą linię orzeczniczą i w sposób odmienny interpretują tę kwestię.

Jednym z najczęstszych błędów jest przyjęcie, iż poprzednik prawny obecnego przedsiębiorstwa przesyłowego, będący do dnia 1.02.1989 r. przedsiębiorstwem państwowym, nabył w tej dacie własność infrastruktury elektroenergetycznej, a więc również w dniu 1.02.1989 r. wszedł w posiadanie służebności odpowiadającej w swojej treści służebności przesyłu, a że miało to miejsce na gruncie Skarbu Państwa automatycznie przyjmowana jest dobra wiara. Nie sposób zgodzić się z taką interpretacją, bowiem  nabycie prawa własności do nieruchomości, na których uwłaszczył się poprzednik prawny przedsiębiorcy przesyłowego nastąpiło dopiero na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (nie wcześniej niż z datą wejścia w życie tej ustawy tj. 5.12.1990 r.). Konsekwencją takiej wykładni jest błędne ustalenie stanu faktycznego, co skutkuje stwierdzeniem nabycia przez zasiedzenie w dobrej wierze służebności gruntowej odpowiadającej swoją treścią służebności przesyłu, a tym samym oddalenie wniosku właściciela nieruchomości o odpłatne ustanowienie służebności przesyłu.

Ekspert z zakresu prawa gospodarczego. Specjalizuje się w sprawach związanych z odzyskiwaniem wierzytelności oraz dochodzeniem roszczeń odszkodowawczych od przedsiębiorstw przesyłowych.

Agnieszka Trzaska

Adwokat

Kontakt z nami