Stabilność kontraktowa w razie spadku do niższej klasy rozgrywkowej

autor: Maciej Broda

21.05.2019

Stabilność kontraktowa w razie spadku do niższej klasy rozgrywkowej

Rozgrywki ligowe powoli dobiegają końca. O ile większa uwaga skupiona jest na zwycięzcach, tak nie możemy zapominać o spadkowiczach, u których w tym momencie trwają nerwowe ruchy kadrowe. Wiele osób zadaje sobie pytanie: czy sam spadek do niższej klasy rozgrywkowej może skutkować zakończeniem obowiązywania umowy?

Na początku maja w mediach sportowych opublikowano szereg artykułów dotyczących sytuacji Śląska Wrocław, który w tamtym czasie był jednym z głównych kandydatów do spadku z Ekstraklasy. W prasie wskazywano na możliwość rozwiązania umów z najlepiej opłacanymi graczami w przypadku zajęcia jednego z dwóch ostatnich miejsc w tabeli ligowej. Powoływano się w tym momencie na art. 8 ust. 5 lit. c Minimalnych wymagań dla standardowych kontraktów zawodników w sektorze zawodowej piłki nożnej:

  1. Klubowi przysługuje prawo do jednostronnego oświadczenia o rozwiązaniu Kontraktu bez winy Zawodnika poprzez oświadczenie złożone Zawodnikowi w formie pisemnej pod rygorem nieważności, wyłącznie w następujących przypadkach:

(…)

  1. po spadku Klubu do niższej klasy rozgrywkowej na skutek rywalizacji sportowej, pod warunkiem, iż oświadczenie o rozwiązaniu Kontraktu zostanie złożone do dnia 10 lipca, a Klub nie będzie posiadać wobec Zawodnika żadnych zaległości w wypłacie wynagrodzenia kontraktowego oraz Klub wypłaci Zawodnikowi odszkodowanie w wysokości stanowiącej równowartość jednomiesięcznego wynagrodzenia indywidualnego należnego Zawodnikowi z tytułu profesjonalnego uprawiania piłki nożnej, chyba że strony uzgodnią zmianę warunków Kontraktu.

W powyższym przypadku to klubowi przysługuje możliwość jednostronnego rozwiązania kontraktu w razie spadku do niższej klasy rozgrywkowej. Co istotne, przepisy nie dają takiego uprawnienia zawodnikowi, który może rozwiązać kontrakt jedynie w razie degradacji z innych przyczyn niż rywalizacja sportowa (art. 8 ust. 3 lit. e Uchwały).

Co dzieje się jednak w przypadku spadku do niższej klasy rozgrywkowej w sportach, których przepisy wewnętrzne nie przewidują możliwości rozwiązania umowy w takich sytuacjach? Czy stronom kontraktu przysługuje prawo do sporządzenia przepisu, zgodnie z którym umowa automatycznie wygasa w razie spadku?

Możliwość stosowania tzw. relegation clause została potwierdzona w licznych decyzjach Izby ds. Rozwiązywania Sporów FIFA oraz orzeczeniach Trybunału Arbitrażowego ds. Sportu w Lozannie (CAS). Trybunał w swojej linii orzeczniczej (m.in. CAS 2008/A/1447, par. 38), wskazywał, że klauzule te w głównej mierze służą ochronie praw zawodników, ponieważ ich wartość marketingowa oraz możliwości zatrudnienia mogą być znacząco ograniczone poprzez występowanie w niższych klasach rozgrywkowych podczas ich krótkich karier.

Na szczególną uwagę zasługuje wyrok CAS z 4 listopada 2016 r. (CAS 2016/A/4549 Aris Limassol FC v. Carl Lombé), który zapadł już po wejściu w życie wyżej przywołanego przepisu obowiązującego w PZPN.  Trybunał wskazał, że należy rozróżnić klauzule, które przewidują automatyczne wygaśnięcie stosunku prawnego w razie spadku klubu. W takich okolicznościach nie ma żadnych wątpliwości i to zgodna wola stron zakończenia współpracy skutkuje wygaśnięciem umowy, bez konieczności podjęcia jakiejkolwiek czynności przez strony.

Trybunał zwrócił również uwagę, że w kontraktach znajdują się klauzule, które uzależniają zakończenie obowiązywania umowy od złożenia oświadczenia woli przez daną stronę. O ile, w ocenie CAS, nie ma żadnych przeciwskazań dla postanowień umownych dających możliwość rozwiązania umowy przez którąkolwiek ze stron, tak inaczej należy zakwalifikować klauzulę, w której możliwość złożenia oświadczenia woli została przewidziana tylko dla jednej ze stron.

Należy w tym momencie podkreślić, że wcześniejsza linia orzecznicza FIFA obejmująca takie przypadki nie była jednolita. Przykładowo, Izba w decyzji z dnia 10 maja 2012 r. (nr 5121238 oraz 5121239) wskazywała, że postanowienia kontraktu przyznające możliwość jego rozwiązania jedynie dla klubu, stanowi nieuprawnione przyznanie pozycji uprzywilejowanej jednej ze stron stosunku prawnego. W konsekwencji, klauzula o takiej treści została uznana za nieważną. Z drugiej strony, w decyzjach z dnia 10 sierpnia 2007 r. (nr 87677) oraz 18 czerwca 2009 r. (nr 69311) analogiczne postanowienia umów nie zostały zakwestionowane przez organy FIFA.

Wyrok CAS z 2016 ma zatem doniosłe znaczenie prawne i rozwiewa wcześniej pojawiające się wątpliwości. Trybunał przychylił się bowiem do stanowiska, zgodnie z którym klauzula relegacyjna przewidziana dla klubu sportowego może zostać uznana za nieskuteczną z uwagi na brak równowagi pomiędzy uprawnieniami obu stron. Zwracam jednakże uwagę, że inaczej oceniana będzie sytuacja stron, jeżeli w przypadku rozwiązania umowy, zawodnik otrzyma z tego tytułu rekompensatę finansową. W przepisach PZPN przewidziano odszkodowanie w wysokości stanowiącej równowartość jednomiesięcznego wynagrodzenia indywidualnego należnego zawodnikowi. Ocenę wysokości tego świadczenia pozostawiam Państwu.

Załóżmy jednak, że strony przewidziały, że to jedynie klub ma możliwość rozwiązania umowy w razie spadku klubu do niższej klasy rozgrywkowej. Czy automatycznie oznacza to, że klauzula ta jest nieważna? Otóż nie. W takim przypadku decydujące znaczenie będą mieć okoliczności zawarcia umowy, m.in. czy w toku negocjacji zawodnik korzystał z usług prawnika lub czy był reprezentowany przez pośrednika transakcyjnego. Mniej korzystnie przedstawiać będzie się sytuacja klubu, jeżeli to jego prawnik zaproponował klauzulę w zakwestionowanym brzmieniu (tak m.in. CAS w wyroku z dnia 1 marca 2005 r., CAS 2004/A/642 Hertha BSC Berlin v. G. & Club Atlético River Plate & RCD Mallorca).

Jak próbowałem wskazać w niniejszym tekście, fakt umieszczenia klauzuli relegacyjnej nie oznacza automatycznie, że jest ona wiążąca i możliwa do zastosowania. W szczególności to kluby powinny kilka razy zastanowić się nad skorzystaniem z opcji jednostronnego rozwiązania umowy. Nie przesądzam oczywiście w tym momencie, że przywołana linia orzecznicza Trybunału w Lozannie zostanie każdorazowo uwzględniona przez polskie organy i sądy w ramach struktur krajowych federacji sportowych. Zwracam tylko uwagę, że pomimo wyrażonej wcześniej zgody obu stron na rozwiązanie umowy, istnieje możliwość podważenia tej czynności w przyszłości.

(zdjęcie ma charakter ilustracyjny, fot. PA)

Ekspert w zakresie prawa sportowego. Świadczy usługi w zakresie bieżącej obsługi prawnej organizacji sportowych oraz doradztwa prawnego.

Maciej Broda

Adwokat

Kontakt z nami

INFORMACJA O PRZETWARZANIU DANYCH OSOBOWYCH

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia Parlamentu i Rady Unii Europejskiej o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. informujemy, iż:

  • Administratorem Danych Osobowych jest Tomasz Dauerman prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Kancelaria Radcy Prawnego Tomasz Dauerman, z siedzibą przy al. Śląskiej 1, 54-118 Wrocław, wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, pod numerem NIP: 8861359830, REGON: 891091900, e-mail: info@dauerman.com.pl, tel.: +48 501 157 280;
  • podanie przez Ciebie danych osobowych w korespondencji e-mail, rozmowie telefonicznej lub formularzu kontaktowym jest dobrowolne, lecz niezbędne do celów udzielenia odpowiedzi na przedstawione zagadnienie;
  • przetwarzanie Twoich danych osobowych w celu udzielenia odpowiedzi na przedstawione zagadnienie odbywa się na podstawie art. 6 ust. 1 lit. f) Ogólnego Rozporządzenia Parlamentu i Rady Unii Europejskiej o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. i zgodnie zasadami określonymi w niniejszym Rozporządzeniu;
  • posiadasz prawo dostępu do treści swoich danych, uzyskania ich kopii, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych;
  • Twoje dane osobowe będą przechowywane do momentu udzielenia odpowiedzi bądź załatwienia sprawy, w której zostały zebrane;
  • nie będziemy udostępniać innym podmiotom Twoich danych osobowych, uzyskanych w związku z wyżej wymienionymi celami;
  • masz prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uznasz, iż przetwarzanie danych osobowych dotyczących Ciebie narusza przepisy Ogólnego rozporządzenia Parlamentu i Rady Unii Europejskiej o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r.
  • Polityka prywatności

    1. Zakres obowiązywania
      1. Administratorem Danych Osobowych jest Kancelaria Radcy Prawnego Tomasz Dauerman, 54-118 Wrocław, Al. Śląska 1, NIP: 886-135-98-30, e-mail: info@dauerman.com.pl, tel. +48 71 784-77-83 (lub -84) (dalej: Administrator, ADO).
      2. Celem niniejszej Polityki Prywatności jest określenie działań podejmowanych przez Administratora w zakresie ochrony danych osobowych przetwarzanych, w tym zbieranych za pośrednictwem strony internetowej http://www.dauerman.com.pl
      3. Dane osobowe to wszelkie informacje, które mogą Cię identyfikować, na przykład Twoje imię i nazwisko, numer telefonu i adres poczty elektronicznej przekazywane przez Ciebie za pomocą formularzy kontaktowych i formularzy zgłoszeń. Kiedy w poniższym dokumencie odwołujemy się do terminu „przetwarzać” albo „przetwarzanie”, mamy na myśli wszelkie czynności i operacje wykonywane na Twoich danych osobowych (np. ich przechowywanie czy analizowanie na potrzeby świadczenia Ci usługi).
    2. Informacje dotyczące ADO
      Kontakt z ADO może się odbywać pocztą tradycyjną na adres siedziby, mailowo lub telefonicznie. Dane kontaktowe wskazane zostały w pkt. 1.1 niniejszej Polityki Prywatności.
    3. Cel, podstawa prawna i zasady przetwarzania danych osobowych
      1. Dane osobowe osób fizycznych korzystających z formularzy kontaktowych i formularzy zgłoszeń (dalej zwanymi: Użytkownikami) przetwarzane są w celu:
        1. zawarcia i wykonywania umów w ramach usług prowadzonych przez ADO (art. 6 ust. 1 lit. b) RODO);
        2. prowadzenia działań marketingu bezpośredniego w formie e-mailowego newslettera, na podstawie udzielonej zgody (art. 6 ust. 1 lit. a) RODO);
        3. udzielenia odpowiedzi na przedstawione zagadnienie, co stanowi nasz prawnie uzasadniony interes (art. 6 ust. 1 lit. f) RODO);
        4. ewentualnego ustalenia, dochodzenia lub obrony przed roszczeniami, co stanowi nasz prawnie uzasadniony interes (art. 6 ust. 1 lit. f) RODO).
      2. Dane osobowe przetwarzane są przez następujący okres:
        1. w celu zawarcia i wykonywania umowy – przez okres prowadzenia negocjacji oraz trwania umowy, a po jej ustaniu do upływu okresów przedawnienia wszelkich roszczeń z niej wynikających,
        2. w celu prowadzenie działań marketingu bezpośredniego w formie e-mailowego newslettera – do czasu cofnięcia zgody przez Użytkownika,
        3. w celu udzielenia odpowiedzi na przedstawione zagadnienie - do czasu załatwienia sprawy, w której zostały zebrane.
      3. Podanie danych osobowych w celu, o którym mowa w pkt. 3.1 lit. a) jest dobrowolne jednakże jest warunkiem zawarcia umowy. W przypadku niepodania danych możemy odmówić złożenia Tobie oferty i zawarcia umowy.
        Podanie danych osobowych w celu, o którym mowa w pkt. 3.1. lit. b), c) jest dobrowolne. Jeżeli nie podasz danych lub nie wyrazisz zgody nie będziemy mogli w przyszłości informować Cię bezpośrednio o naszej bieżącej ofercie lub udzielić odpowiedzi na przedstawione zagadnienia.
      4. Dane osobowe Użytkowników nie są przekazywane poza teren Polski, Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego.
      5. Dane osobowe użytkowników nie są powierzane przez ADO do przetwarzania żadnym podmiotom. Dane osobowe mogą być także udostępnione: odpowiednim organom państwowym na ich żądanie na podstawie odpowiednich przepisów prawa.
    4. Prawa osoby, której dane dotyczą
      1. Każdy Użytkownik ma prawo dostępu do treści swoich danych i otrzymania ich kopii, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych osobowych na podstawie prawnie uzasadnionego interesu oraz prawo do przenoszenia danych.
      2. Jeżeli przetwarzanie odbywa się na podstawie zgody, Użytkownik ma prawo cofnąć zgodę na przetwarzanie danych osobowych. Cofnięcie zgody nie będzie wpływać na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej wycofaniem.
      3. Użytkownik ma prawo do wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna, iż przetwarzanie danych osobowych narusza przepisy RODO lub inne przepisy prawa o ochronie danych osobowych.
      4. W przedmiocie realizacji swoich praw oraz cofnięcia zgody można skontaktować się z ADO przy użyciu danych wskazanych w pkt 1.1 niniejszej Polityki Prywatności.
    5. Cookies
      1. Ciasteczka (ang. cookies) to niewielkie pliki, zapisywane i przechowywane na twoim komputerze, tablecie lub smartphonie podczas gdy odwiedzasz różne strony w internecie. Ciasteczko zazwyczaj zawiera nazwę strony internetowej, z której pochodzi, „długość życia” ciasteczka (to znaczy czas jego istnienia), oraz przypadkowo wygenerowany unikalny numer służący do identyfikacji przeglądarki, z jakiej następuje połączenie ze stroną internetową.
      2. W związku z udostępnianiem zawartości strony internetowej dauerman.com.pl stosuje się  tzw. cookies, tj. informacje zapisywane przez serwery na urządzeniu końcowym użytkownika, które serwery mogą odczytać przy każdorazowym połączeniu się z tego urządzenia końcowego, może także używać innych technologii o funkcjach podobnych lub tożsamych z cookies. Opisane w niniejszym punkcie Polityki Prywatności, informacje dotyczące cookies mają zastosowanie również do innych podobnych technologii stosowanych w ramach naszych stron internetowych. Pliki cookies (tzw."ciasteczka") stanowią dane informatyczne, w szczególności pliki tekstowe, które przechowywane są w urządzeniu końcowym użytkownika strony internetowej dauerman.com.pl. Cookies zazwyczaj zawierają nazwę domeny strony internetowej, z którego pochodzą, czas przechowywania ich na urządzeniu końcowym oraz unikalny numer.
      3. Pliki cookies wykorzystywane są w celu:
        1. tworzenia statystyk, które pomagają zrozumieć, w jaki sposób użytkownicy strony korzystają ze stron internetowych, co umożliwia ulepszanie ich struktury i zawartości,
        2. utrzymania sesji użytkownika strony internetowej (po zalogowaniu), dzięki której użytkownik nie musi na każdej podstronie strony internetowej ponownie wpisywać loginu i hasła,
      4. W ramach strony internetowej dauerman.com.pl możemy stosować następujące rodzaje plików cookies:
        1. "niezbędne" pliki cookies, umożliwiające korzystanie z usług dostępnych w ramach strony internetowej, np. uwierzytelniające pliki cookies wykorzystywane do usług wymagających uwierzytelniania w ramach strony,
        2. pliki cookies służące do zapewnienia bezpieczeństwa, np. wykorzystywane do wykrywania nadużyć w zakresie uwierzytelniania w ramach strony,
        3. pliki cookies, umożliwiające zbieranie informacji o sposobie korzystania ze stron internetowych.
      5. W wielu przypadkach oprogramowanie służące do przeglądania stron internetowych (przeglądarka internetowa) domyślnie dopuszcza przechowywanie plików cookies w urządzeniu końcowym użytkownika. Użytkownicy strony dauerman.com.pl mogą dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących plików cookies. Ustawienia te mogą zostać zmienione w szczególności w taki sposób, aby blokować automatyczną obsługę plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej bądź informować o ich każdorazowym zamieszczeniu w urządzeniu użytkownika strony internetowej. Szczegółowe informacje o możliwości i sposobach obsługi plików cookies dostępne są w ustawieniach oprogramowania (przeglądarki internetowej). Niedokonanie zmiany ustawień w zakresie cookies oznacza, że będą one zamieszczone w urządzeniu końcowym użytkownika, a tym samym będziemy przechowywać informacje w urządzeniu końcowym użytkownika i uzyskiwać dostęp do tych informacji.
      6. Wyłączenie stosowania cookies może spowodować utrudnienia korzystanie z niektórych usług w ramach naszych strony internetowej, w szczególności wymagających logowania. Wyłączenie opcji przyjmowania cookies nie powoduje natomiast braku możliwości czytania lub oglądania treści zamieszczanych na stronie internetowej dauerman.com.pl z zastrzeżeniem tych, do których dostęp wymaga logowania. Poniżej informacja jak wyłączyć pliki cookie w przeglądarce:

        Jak wyłączyć pliki cookie w przeglądarce ?

        1. Przeglądarka Opera
        2. Przeglądarka Firefox
        3. Przeglądarka Chrome
        4. Przeglądarka Internet Explorer
        5. Przeglądarka Safari
    6. Postanowienia końcowe
      1. ADO dokłada wszelkich starań, aby zapewnić wszelkie środki fizyczne, techniczne i organizacyjne ochrony danych osobowych przed ich przypadkowym czy umyślnym zniszczeniem, przypadkową utratą, zmianą, nieuprawnionym ujawnieniem, wykorzystaniem czy dostępem, zgodnie ze wszystkimi obowiązującymi przepisami.
      2. ADO zastrzega sobie prawo do zmiany treści niniejszej Polityki Prywatności.